Nieuwe kennishub voor de opschaling van agroforestry

Voedsel uit het Bos en Koperwiek slaan de handen ineen voor de bouw van een volwaardig kenniscentrum, met onder meer een professionele keuken en vergader- en werkplekken.  Parallel aan de verbouwing start in de komende twee jaar een reeks kennispilots in de regio voor drie boeren en een kweker in de korte voedselbosketen. Samen werken we aan de daadwerkelijke omschakeling van land naar agroforestry- of voedselbossystemen én aan de ontwikkeling van twee oogst-, product- en marktcombinaties.

Op de Biologische Kwekerij Koperwiek in Hazerswoude-Dorp ontstaat een nieuw kenniscentrum
waar boeren en vernieuwende ondernemers samenwerken aan praktische pilots en verdienmodellen
met bomen en meerjarige teelten. Het centrum biedt werkplekken, opleidingsruimte en
netwerkfaciliteiten, en vormt zo een permanente plek voor samenwerking, innovatie en
economische én ecologische veerkracht in de regio.

Druk op bestaande verdienmodellen
De landbouw in het Groene Hart  staat onder druk. Klimaatverandering, bodemdaling en -uitputting,
verstedelijking en de kwaliteit van het oppervlaktewater maken het steeds lastiger om traditionele
bedrijfsmodellen vol te houden. Boeren en kwekers worden gedwongen creatief te zijn en nieuwe
manieren van werken te ontwikkelen, waarbij economische en ecologische duurzaamheid hand in
hand gaan.
In dit tweejarige project bundelen Kwekerij Koperwiek en Vereniging Voedsel uit het Bos kennis,
praktijkervaring en netwerk in één samenhangend systeem. Het doel is niet een eenmalig
experiment, maar een blijvende plek en netwerk waar boeren gezamenlijk nieuwe verdienmodellen
kunnen ontwikkelen, testen en opschalen.

Van loods naar kennishub
Het hart van het project is de verbouwing van een bestaande bedrijfsloods tot een volwaardig
kenniscentrum. Hier komen werkplekken, vergaderruimtes, een professionele keuken, een koelcel en
faciliteiten voor grotere bijeenkomsten. Het centrum wordt een ontmoetingsplek voor ondernemers,
start-ups en vernieuwers in de regio. Opleidingen en workshops maken deel uit van het programma,
zodat kennis en praktijkervaring continu gedeeld worden.

Arne Driessen, directeur Kwekerij Koperwiek:
“Onze kwekerij is meer dan een productiebedrijf. Het is een plek om samen te bouwen aan
toekomstbestendige landbouw. Dit kenniscentrum geeft ons netwerk en praktische projecten een
vaste basis, zodat we laten zien hoe landbouwbedrijven kunnen groeien én verduurzamen.”

Leren door te doen
Tijdens de verbouwing starten al verschillende pilots. Samen met een aantal melkveehouders,
akkerbouwers en kwekers wordt land ingericht waarin bomen en meerjarige teelten geïntegreerd
worden in het bedrijf. Daarbij wordt gewerkt aan concrete product- en marktcombinaties, zodat
economische haalbaarheid direct meetbaar is.
Om dit proces te ondersteunen, wordt een regionaal netwerk opgebouwd. Online wordt via het
platform van Voedsel uit het Bos de voortgang van aanplant en oogst op perceelsniveau gevolgd.
Resultaten worden uitgewerkt tot praktische toepassingen die ook andere landeigenaren kunnen
inspireren en begeleiden.

Marieke Karssen,  oprichter Voedsel uit het Bos:
“Het is belangrijk om niet alleen te praten over verandering, maar om in de praktijk te laten zien dat het werkt. Door stap voor stap te diversifiëren en te investeren in nieuwe teelten, producten en afzetkanalen, wordt de overstap voor boeren haalbaar en zichtbaar.”

Een blijvende plek voor samenwerking
Na afronding van het project staat er een actief kenniscentrum en netwerk. Kwekerij Koperwiek,
Vereniging Voedsel uit het Bos en andere stakeholders gaan vanuit deze plek samenwerken aan
nieuwe projecten, inspirerende ideeën en verdienmodellen. Met als doel om bij te dragen aan een
vitale agrarische sector in het Groene Hart, Nederland en zelfs daarbuiten.